- Kortessem
Voor het eerst vermeld in 741 als Curtricias van het Latijn cortorium (= omheining). Kortessem was een heerlijkheid van het graafschap Loon, met titel van Baronie. (In 741 in villa Curtricias; Keltisch kortoro = omheining? en acu = woonplaats?)
Kortessem was een belangrijk leen van de Loonse graaf. Een van de heren was Filips van Montmorency, graaf van Hoorn, die in 1568 in Brussel onthoofd werd. In Kortessem lagen ook de grote domeinen Printhagen en Bombroek. In de 13de eeuw gaf de heer van Altena aan de parochiekerk een kapittel van zes kanunniken.
- Vliermaalroot
Eerste vermelding: Vlidermale Roide (1367) = de rode of het root van Vliermaal, (root = plaats waar men vlas laat roten, roten = de stengels van vlas aan aanhoudende inwerking van vochtigheid blootstellen om de kleverige zelfstandigheid van de bast grotendeels te laten verdwijnen). (Plantnaam vlier, en maal = gedingplaats, en root, rode = ontginning)
Tot 1839 maakte het dorp kerkelijk deel uit van Vliermaal, burgerlijk tot 1865. Op het grondgebied van Vliermaalroot lagen verschillende Loonse lenen, waaronder het goed Ridderborn.
- Wintershoven
De villa Wintreshovo, de hoeve van Frank Winidahari (eerste vermelding in 976).
Dit Zuid-Limburgse dorp was in de vroege Middeleeuwen een belangrijke nederzetting. In de 7de en 8ste eeuw was het een centrum van kerstening. Na de inval van de Noormannen ging het vrije erfgoed in handen van diverse opeenvolgende families over.
- Guigoven
Eerste vermelding in 980 als in villa Guodengohovo = hoeve van de lieden van Godo. (persoonsnaam Godo, en hoeve)
Guigoven was een Loonse heerlijkheid van de familie van Oplewe, later achtereenvolgens van Repen, Surlet, Printhagen en Blanckart. Het patronaatsrecht over de Sint-Quintinuskerk hoorde vanaf eind 11de eeuw aan de abdij van Munsterbilzen.
- Vliermaal
Eerste vermelding: Fliedermael (1297) = zetel van een belangrijk mallum, centrum voor rechtspraak.
Het dorp behoorde sinds de 13de eeuw aan de graaf van Loon, die later door de prins-bisschop van Luik opgevolgd werd. Het Onze-Lieve-Vrouwekapittel van Hoei had het heffingsrecht van tienden en het patronaatsrecht over de Sint-Agapituskerk. Sint-Amand op het gehucht Zammelen was een zelfstandige parochie waarover het kapittel van Tongeren het patronaat en het tiendenrecht had.
- Zammelen
Oudst teruggevonden naam: Samala (1246). De naam duidt op een plaats waar in de middeleeuwen het gerecht vergaderde in open lucht, nl. vierschaar of schepenbank.
Voor extra informatie verwijzen wij graag naar
de Heemkundige Kring Kortessem, tel. 011 37 61 95.